Trong quá trình thực hiện đề tài “Nghiên cứu lịch sử vùng đất từ ​​ngã ba sông Bôi đến kinh đô Hoa Lư thời kỳ đầu Công nguyên đến thời kỳ Nhà nước Đại Cồ Việt”, các chuyên gia của Viện Khảo cổ học; Viện Sử học; Sở Văn hóa và Thể thao Ninh Bình vừa phát hiện ở hang Dơi (thôn Đầm Bái, xã Gia Tường, huyện Nho Quan) có di vật người tiền sử.

Việc phát hiện di chỉ khảo cổ học của người tiền sử ở bến tre mang lại cho bạn điều gì?

Các nhà khoa học khảo sát tại hang Dơi.

Hang Dơi nằm bên dòng sông Na, thuộc dãy núi Bãi Ngò, miệng hang cao hơn mặt ruộng khoảng 30 m. Hang có diện tích khoảng 200m2, xuất hiện nhiều hố sụt, bên hông hang có lớp trầm tích dày khoảng 2m, trong đó có vỏ ốc núi; ốc suối; nhuyễn thể nước ngọt (trai, trai) nhuyễn thể biển (họng; sò điệp) và xương động vật cháy thành than cho thấy dấu vết của việc sử dụng lửa. Theo đánh giá ban đầu của các nhà chuyên môn, di tích này cách ngày nay khoảng 10.000 năm.

Việc phát hiện hài cốt người tiền sử trong hang Dơi có ý nghĩa hết sức quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh môi trường thời tiền sử cách đây hơn 10.000 năm. Nó tiếp tục cung cấp những thông tin thú vị về cuộc sống của người tiền sử ở Ninh Bình.

Trước đó, cũng tại khu vực này, các nhà khoa học đã phát hiện di tích hang Bút (xã Lạc Vân) có niên đại cách đây khoảng 6.000 năm. Và trong không gian rộng lớn hơn, hàng loạt di tích khảo cổ học tiền sử có niên đại cách ngày nay từ 4.000 đến 30.000 năm trong Quần thể danh thắng Tràng An; Núi Kỳ Lân (xã Gia Phương, huyện Gia Viễn).

Tin, ảnh: Nguyễn Lưu

Trên cơ sở các yếu tố nội sinh và ngoại sinh, nền văn hóa Óc Eo đã hình thành và phát triển rực rỡ ở vùng đồng bằng Nam Bộ trong suốt 10 thế kỷ đầu Công nguyên. Năm 1879, những hiện vật đầu tiên của nền văn hóa này đã được bác sĩ A. Corre báo cáo trên tạp chí “Excursions et Reconnaisances”. Từ năm 1937, L. Malleret đã tiến hành khảo sát, nghiên cứu một vài di chỉ văn hóa Óc Eo ở vùng Ba Thê và ghi nhận hàng loạt di tích phân bố trên các gò đất thấp và hệ thống kênh rạch cổ. Nhờ kỹ thuật chụp ảnh từ trên không, ông đã xác định được dấu vết của thành cổ Óc Eo. Và, qua các cuộc khai quật khảo cổ học, L. Malleret cũng đã xác định được thành cổ và xác định đây là một đô thị cổ hay còn gọi là cảng Óc Eo. Tên gọi văn hóa Óc Eo được đặt theo địa danh gò Óc Eo, được phát hiện và công bố năm 1942.

Di tích kiến ​​trúc – khảo cổ Óc Eo – Ba Thê gồm các loại hình tiêu biểu sau:

Di tích kiến ​​trúc: thường có có niên đại từ tiền Óc Eo đến hậu Óc Eo, phân bố quanh sườn và chân núi Ba Thê, Lĩnh Sơn Nam, Linh Sơn Bắc, gò Danh Sáng …

– Chùa Linh Sơn (chùa Linh Sơn) được xây dựng trên nền của một công trình kiến ​​trúc cổ. Trong chùa hiện đang lưu giữ một tượng thần Vishnu, hai bia đá và nhiều hiện vật có giá trị. Chùa Linh Sơn đã được Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích kiến ​​trúc cấp quốc gia vào năm 1988.

– Tại di chỉ gò Út Tranh, các nhà khảo cổ học đã phát hiện tổng thể kiến ​​trúc bằng gạch, gồm ba hạng mục chính, được xây dựng thẳng hàng và cách đều nhau, trải dọc theo trục Bắc Nam, cửa quay quay về hướng Đông. .. Công trình kiến ​​trúc này nằm trong hệ thống tường bao hình chữ nhật, diện tích khoảng 500m2. Đây là loại hình kiến ​​trúc tôn giáo hoàn toàn mới ở khu vực Óc Eo – Ba Thê và miền Tây Nam Bộ, được xây dựng và sử dụng vào các thế kỷ VII, VIII – IX sau Công nguyên.

– Gò Cây Trôm (Dwl Samron), thuộc ấp Trung Sơn, xã Vọng Thê. Khi tiến hành khai quật tại đây, các nhà khảo cổ đã phát hiện dấu tích của một công trình kiến ​​trúc cổ, xây bằng gạch và nhiều hiện vật gắn liền với sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng (ấn, bùa đeo). Ngoài ra, các nhà khảo cổ còn phát hiện một linga bằng đá cao 1,7m có niên đại thế kỷ V – VII.

Địa điểm cư trú: phân bố trên diện rộng, điển hình ở các điểm: Bà Thê, gò Tư Trạm, gò Cây Me 2, gò Cây Da … Các điểm này đều có tầng nuôi dày trung bình từ 1m trở lên, nằm dưới lớp đất xám đen. đựng mảnh gốm, gạch vỡ, xương động vật, dụng cụ bằng gỗ, bát gáo dừa, cọc gỗ, lọ gốm thô, lọ nhỏ, nồi đáy tròn. Đặc biệt, tại di tích gò Cây Đa, dấu vết của kiến ​​trúc nhà sàn (có thể dựng trên mặt đất hoặc trên mặt nước), với những cây cọc gỗ tập kết thành từng nhóm trên ruộng, ven chân gò và cả trên chân gò. dưới thung lũng …

Địa điểm chôn cất bao gồm các loại sau:

Bia mộ bằng gốm: phát hiện ở vùng Lĩnh Sơn Nam, có miệng xiên, miệng rộng, có nắp đậy, bên trong chứa năm hạt vàng, một mã não (đã vỡ), niên đại thập niên 40 – 70 sau Công nguyên.

Mộ đất: ngôi mộ phát hiện tại khu vực gò Tử Trạm có hình chữ nhật, dọc hai bên tường còn dấu vết của gỗ mục nát, in dấu tấm lót cói đan trải khắp bề mặt; Dưới đáy mộ có dấu vết của những bộ xương đã phân hủy. Những phát hiện trên đã cho thấy ngôi mộ này có cùng niên đại với địa tầng văn hóa sớm nhất cư trú trên gò.

– Phần mộ hỏa táng: Tìm thấy ở các khu vực gò Cây Cóc, gò Ông Cồn, gò Đôi, gò A7, thường có hình vuông hoặc hình chữ nhật, xây bằng gạch, hoặc đá chồng lên nhau, ở giữa để một lỗ vuông trong suốt, bên dưới có lớp. cát trắng đựng vàng lá, vòng cổ bằng đá quý …

Khu nhà máy: các hạt thành phẩm và bán thành phẩm, đá thủy tinh đủ hình dạng, màu sắc, chất liệu và kích cỡ được phát hiện tại gò Óc Eo chứng tỏ nơi đây từng có những xưởng thủ công quy mô lớn. Tuyệt.

Hệ thống giao thông đường thủy: Lũng Giếng Đá còn có tên là Lũng Lớn (Antun Bhtak Kay), dài 30km, chạy theo hướng Bắc – Đông Bắc, Nam – Tây Nam, từ Bẫy Đá qua vịnh Thái Lan, đến chùa Nền (Tà Kev). Trong lòng phổi, nhiều hiện vật khảo cổ học đã được phát hiện như cọc gỗ, đồ gốm cổ, đồ dùng bằng đồng và gỗ, đồ trang sức, v.v.

Baray (hồ chứa): tọa lạc tại khu đất của bà Út Nguyên, thuộc ấp Trung Sơn, thị trấn Óc Eo. Hồ có dạng hình vuông, có bờ kè bao quanh, hai bên hồ có hai con suối chảy vào.

Chính vì những giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và khoa học của khu di tích, ngày 27 tháng 9 năm 2012, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xếp hạng di tích kiến ​​trúc – khảo cổ Óc Eo – Ba Thê là Di sản văn hóa. di tích quốc gia đặc biệt (Quyết định số 1419 / QĐ-TTg).

Cảnh Toàn (Theo hồ sơ xếp hạng di tích, tài liệu của Cục Di sản văn hóa)

Bài viết được chia sẻ bởi biquyet.com

Leave a Reply

Your email address will not be published.