Thực hiện pháp luật là hoạt động làm cho các quy phạm pháp luật được thực hiện trên thực tế, trở thành hành vi hợp pháp của chủ thể thực hiện.

1. Khái niệm và hình thức thi hành pháp luật:

1.1. Thực thi pháp luật là gì?

Quá trình thực hiện pháp luật là hoạt động vừa là khách thể vừa là chủ thể của đời sống pháp luật.

Tính khách quan thể hiện ở chỗ, các quan hệ xã hội cần được pháp luật điều chỉnh.

Tính chủ quan thể hiện ở chỗ chủ thể quyết định toàn bộ quá trình và phương thức thực hiện pháp luật dựa trên cơ sở ý chí tự do của chủ thể.

Như vậy, khái niệm thực hiện pháp luật có thể hiểu là việc thực hiện các hoạt động nhằm mục đích hiện thực hóa các quy định của pháp luật, đi vào cuộc sống, trở thành hành vi pháp lý thực tế. của các chủ thể pháp luật.

1.2. Các hình thức thực thi pháp luật:

– Sử dụng pháp luật: Cá nhân, tổ chức sử dụng đúng các quyền của mình, làm những gì pháp luật cho phép.

Thực thi pháp luật: Các cá nhân, tổ chức thực hiện nghĩa vụ của mình và tích cực làm những gì pháp luật yêu cầu.

Tuân thủ pháp luật: Cá nhân, tổ chức không làm những việc mà pháp luật cấm.

– Áp dụng pháp luật: Cơ quan, công chức nhà nước có thẩm quyền căn cứ vào pháp luật để ra quyết định làm phát sinh, chấm dứt hoặc thay đổi việc thực hiện các quyền, nghĩa vụ cụ thể của cá nhân, tổ chức.

Trong một số trường hợp, cá nhân, tổ chức chỉ có thể thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình thông qua việc áp dụng pháp luật của các cơ quan Nhà nước. Đó là những trường hợp:

Xem thêm: Các yếu tố xã hội ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật

Quyền và nghĩa vụ của công dân không phát sinh, thay đổi, chấm dứt nếu không có quyết định bằng văn bản hoặc quyết định áp dụng pháp luật của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Cơ quan nhà nước ra quyết định xử lý người vi phạm pháp luật hoặc giải quyết tranh chấp giữa cá nhân, tổ chức. Căn cứ vào quyết định của cơ quan nhà nước, người vi phạm pháp luật hoặc các bên tranh chấp thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật.

Nếu việc tuân theo pháp luật, thực thi pháp luật và sử dụng pháp luật là hình thức mà mọi chủ thể pháp luật đều có thể thực hiện, thì áp dụng pháp luật là hình thức chỉ áp dụng pháp luật đối với các cơ quan nhà nước. nhà nước hoặc cá nhân có thẩm quyền. Áp dụng pháp luật được coi là hoạt động thực hiện pháp luật của các cơ quan nhà nước; nó vừa là hình thức thực hiện pháp luật, vừa là khâu mà cơ quan nhà nước có thẩm quyền tổ chức cho các chủ thể pháp luật khác thực hiện các quy định của pháp luật. Vì vậy, áp dụng pháp luật là một hình thức thực thi pháp luật rất quan trọng, phức tạp.

Việc phân chia thành bốn hình thức thi hành pháp luật nêu trên chỉ mang tính chất tương đối và có ý nghĩa lý luận chủ yếu vì các hình thức thi hành pháp luật nêu trên trong thực tế không tồn tại riêng lẻ mà thường được tiến hành đồng thời, chúng được “lồng vào nhau”. thành nhau, hình thức này bao gồm hình thức khác khi các chủ thể thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình trong mỗi quan hệ pháp luật. Ví dụ, hành vi áp dụng pháp luật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý vi phạm pháp luật về viên chức phải tuân thủ và tuân thủ các quy định về thẩm quyền, trình tự, thủ tục và mức xử phạt theo quy định của pháp luật. phù hợp với các quy định của pháp luật.

Từ những phân tích trên, cần chú ý đến mối quan hệ qua lại của các hình thức thực hiện pháp luật trên một phương diện nhất định. cơ chế phù hợp. Đồng thời, nghiên cứu thực tiễn thi hành pháp luật trong một giai đoạn lịch sử nhất định cần phải nghiên cứu cơ chế, chính sách, biện pháp tổ chức và quản lý, phương pháp và cách thức của chủ thể áp dụng. phù hợp với điều kiện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của thời kỳ lịch sử đó. Đây là cách tiếp cận khái niệm phù hợp với lý thuyết và thực tiễn. Trong nhận thức trong và ngoài nước, các nhà khoa học quan niệm: Thi hành pháp luật là một quá trình hoạt động có mục đích, trong đó các chủ thể pháp luật bằng hành động của mình thực hiện các quy định của pháp luật trong thực tế cuộc sống. đời sống, bao gồm các hình thức thực hiện pháp luật: thi hành pháp luật, chấp hành pháp luật, sử dụng pháp luật, áp dụng pháp luật.

1.3. Phân biệt các hình thức thực thi pháp luật:

Bảng so sánh những điểm giống và khác nhau giữa 4 hình thức thực thi pháp luật: Tuân thủ pháp luật, Thi hành pháp luật, Sử dụng pháp luật và áp dụng pháp luật.

STT Tiêu chuẩn Tuân thủ luật pháp Thực thi pháp luật Sử dụng luật Áp dụng luật 1 Bản chất là hành vi thực hiện pháp luật mang tính chất thụ động và được thể hiện dưới dạng “không hành động” “Hành động” được thực hiện một cách chủ động, tích cực Được thể hiện dưới dạng “hành động”. hành động ”và“ hành động không hành động ”Các chủ thể chọn làm những gì luật pháp cho phép. Nó có thể là “hành động hành động” hoặc “hành động không hành động” khi được pháp luật cho phép. 2 Người thực hiện Mọi chủ thể Mọi chủ thể Cán bộ, cơ quan nhà nước có thẩm quyền Tất cả các đối tượng 3 Biểu hiện Thường được thể hiện dưới dạng các điều cấm Thường được thể hiện dưới dạng các quy phạm bắt buộc Có mặt trong tất cả các loại quy định khác nhau do nhà nước có nghĩa vụ cũng như quyền lực tổ chức để các chủ thể khác thực hiện pháp luật. Thường được thể hiện dưới dạng một quy phạm trao quyền. 4 Bắt buộc Thực hiện bắt buộc, theo đó chủ thể phải tuân theo các quy định của pháp luật mà không có sự lựa chọn nào khác Chủ thể thực hiện theo ý chí của mình mà không bị ép buộc.

2. Đặc điểm của thi hành pháp luật:

– Thực hiện pháp luật bằng hành vi: hành vi là phương thức tồn tại của con người, được hình thành trên cơ sở nhận thức và thể hiện bằng hành động hoặc không hành động trong thực tế. Coi việc thực hiện pháp luật bằng hành vi vì có như vậy mới có cơ sở để gắn với chế độ trách nhiệm và trách nhiệm pháp lý của chủ thể.

Thi hành pháp luật phải đảm bảo các yêu cầu theo quy định của pháp luật: thực hiện pháp luật trước hết là thực hiện các quyền và nghĩa vụ pháp lý do pháp luật quy định cho chủ thể. Việc thực hiện pháp luật trong mỗi lĩnh vực của đời sống pháp luật là khác nhau.

Xem thêm: Liên hệ thực tế việc thực hiện pháp luật ở nước ta hiện nay

Luật cần đưa ra các yêu cầu đối với từng lĩnh vực: nhận thức về nội dung pháp luật, thời hạn, an sinh xã hội …

– Thực hiện pháp luật là hoạt động có mục đích cụ thể: mục đích thực hiện pháp luật của chủ thể là một phạm trù cơ quan và tùy theo lĩnh vực và hình thức thực hiện pháp luật mà mục đích không giống nhau. tính hợp pháp để đảm bảo pháp luật được thực thi lâu dài. Mục đích hàng đầu là thoả mãn nhu cầu của các chủ thể.

Thực thi pháp luật thông qua quan hệ pháp luật: Quan hệ pháp luật là sản phẩm của quá trình thực hiện pháp luật, và ngược lại, quan hệ pháp luật là môi trường và điều kiện cần thiết cho quá trình thực hiện pháp luật.

– Quá trình thực hiện pháp luật được đảm bảo thực hiện bằng các biện pháp của Nhà nước: vì pháp luật là sản phẩm do Nhà nước tạo ra. Trong xã hội, pháp luật thể hiện ý chí của đại đa số nhân dân lao động. Vì vậy, việc pháp luật được tôn trọng và thi hành nghiêm chỉnh là một yêu cầu khách quan đặt ra từ chính đời sống xã hội, từ mong muốn của Nhà nước cũng như nguyện vọng chung của đại đa số nhân dân lao động.

Chính sự bảo đảm của Nhà nước đã làm cho pháp luật trở thành môi trường thực thi bình đẳng, công bằng về quyền và nghĩa vụ pháp lý.

Bảo lãnh có thể là bảo đảm chung (bảo đảm pháp lý, tổ chức, xã hội) hoặc xuất phát từ đặc điểm của các quan hệ xã hội do pháp luật điều chỉnh hoặc phụ thuộc vào chủ thể chịu sự tác động của pháp luật. Nhà nước có những biện pháp thích hợp.

3. Ý nghĩa của việc thực thi pháp luật:

Việc thực hiện pháp luật có ý nghĩa to lớn trong đời sống, thể hiện ở những điểm sau:

– Bằng cách thực hiện pháp luật, các quy định của pháp luật từ các nguồn luật khác nhau như luật tục, án lệ, văn bản quy phạm pháp luật … được hiện thực hóa, đi vào cuộc sống và trở thành hành vi. Sự việc thực tế, cụ thể của các chủ thể tham gia các quan hệ xã hội do pháp luật điều chỉnh. Nhờ đó, ý chí, mục đích của nhà nước được thể hiện trong các quy phạm pháp luật trở thành hiện thực, các chủ trương, chính sách, quy phạm pháp luật của nhà nước đi vào cuộc sống và phát huy tác dụng. vai trò, tác dụng và hiệu quả của chúng; làm cho đời sống xã hội ổn định, trật tự, có điều kiện phát triển bền vững, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức được bảo đảm và bảo vệ, đời sống xã hội được an toàn.

Xem thêm: Thực thi pháp luật là gì? Phân biệt các hình thức thi hành pháp luật?

– Trong quá trình tổ chức thực hiện pháp luật, thông qua hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật sẽ giúp các chủ thể nâng cao nhận thức pháp luật, hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ pháp lý của mình. trong các quan hệ pháp luật để họ chủ động, tích cực tham gia vào các quan hệ đó, tiếp cận các nguồn lực để phát triển.

– Thông qua quá trình thực hiện pháp luật, những hạn chế, khiếm khuyết (nếu có) của pháp luật sẽ được bộc lộ, phát hiện và xử lý, đồng thời có thể sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế kịp thời, nhờ đó, pháp luật ngày càng hoàn thiện, phù hợp hơn với thực tế cuộc sống.

Bài viết được chia sẻ bởi biquyet.com

Leave a Reply

Your email address will not be published.